سعید مستغاثی
گزارش توسعه انسانی یکی از مهم ترین و معتبرترین گزارشهای اقتصادی و اجتماعی در جهان است که همه ساله توسط دفتر توسعه سازمان ملل متحد(UNDP) منتشر می شود. دراین گزارش شاخص توسعه انسانی (HDI) کشورها براساس معیارهایی چون امید به زندگی، کیفیت نظام آموزشی، درآمد واقعی و سرانه درآمد ملی محاسبه می گردد که تمامی شاخص های توسعه اقتصادی و اجتماعی در برآورد آن دخیل هستند و به عبارتی یکی از جامع ترین معیارها برای مقایسه توسعه یافتگی کشورها به شمار می رود که البته تمامی دولتها و سازمانهای علمی و تحقیقاتی از این شاخص به عنوان معیار اصلی مقایسه کشورها استفاده می کنند.


براساس جدیدترین گزارش توسعه انسانی سازمان ملل در سال 2010، شاخص توسعه انسانی ایران که درسال 1975 میلادی 571/0 از یک بوده است، طی 32 سال اخیر با رشد 1/13 درصدی مواجه شده و به 701/0 از یک رسیده است. براساس این گزارش، ایران که همواره در سالهای گذشته در ردیف کشورهای با توسعه انسانی متوسط قرار داشت، درسال 2010 برای نخستین بار در ردیف کشورهای باتوسعه انسانی بالا قرارگرفت. گزارش فوق اذعان دارد، جمهوری اسلامی ایران از نظر شاخص توسعه انسانی طی سال های پس از انقلاب با 40 پله صعود مواجه شده و از رتبه 110 درسال 1979 به 70 در سال جاری میلادی ارتقاء پیدا کرده است.
گزارش ها و آمارهای متعدد دیگری در طی سالهای اخیر از سوی مجامع معتبر بین المللی انتشار یافته که نشانگر افزایش چشمگیر نشاط و امید در جامعه ایرانی است. از جمله گزارش بانک جهانی در سال 2011 که در آن ضمن بیان نقاط قوت و ضعف اقتصاد ایران، تصریح شده بود که «ایران از لحاظ استانداردهای منطقه ای دارای شاخص های بالایی در زمینه اجتماعی است.»
به جز همه این آمارها و گزارشها، اغلب کارشناسان اجتماعی و جامعه شناسان براین باورند که امید و نشاط در یک جامعه از برخی شاخص ها از جمله پیشرفت های علمی و ورزشی مشخص می شود.
براساس یک تحقیق منتشرشده در انگلستان، با آنکه تعداد مقالات منتشره دانشمندان چینی در مراکز معتبر علمی جهان طی سال 2010 نشان داد که این کشور فاصله خود را با آمریکا کم کرده، اما آمارها نشان می دهد که ایران مقام نخست رشد علمی دنیا را دراین سال به خود اختصاص داده است. آکادمی ملی علوم انگلستان (موسوم به انجمن سلطنتی علوم بریتانیا) می گوید که ایران سریع ترین رشد علمی در جهان را دارد. برهمین اساس پایگاه خبری بی بی سی اعلام کرد، در فاصله بین سالهای 1996 تا 2008، دانشمندان ایرانی 13248 مقاله علمی چاپ کرده اند، در حالی که این رقم در دوره قبلی فقط 736 مقاله بوده و این رشدی 18 برابری را نشان می دهد.
به نوشته نشریه نیوساینتیست، رشد علمی در ایران 11 برابر نرخ متوسط جهانی و سریع تر از هر کشور دیگری است. به نوشته این نشریه، بررسی شمار مقالات و مطالب علمی نشان می دهد که ایران از همه کشورهای دیگر دراین زمینه جلوتر است. یک مرکز بررسی و تحلیل داده ها در کانادا موسوم به «ساینس متریکس» با انتشار یک تحلیل همه جانبه نشان داده که نوعی چرخش و جابه جایی ژئوپلیتیکی در حوزه تولید علم در جهان در حال رخ دادن است و در این رابطه، خاورمیانه یکی از حوزه های درحال ظهور تولیدات علمی است که ایران بعد ترکیه بازیگران اصلی آن هستند.
آمارهای دیگر مراکز تحقیقاتی معتبرحکایت از مقام هفدهم علمی ایران در جهان و رتبه نخست علمی در منطقه دارد. این درحالی است که پیشرفت دانشمندان ایرانی در علوم هوافضا، سلول های بنیادی، نانو، تکنولوژی پزشکی و علوم هسته ای زبانزد مراکز علمی و تحقیقاتی جهان شده است.
به جز این، مدال ها و مقام های متعدد جهانی و آسیایی ایران در ورزش (به جز فوتبال که گرفتار مافیا و زد و بند و پول های کلان گردیده) از جمله رشته هایی که هیچ گاه نتوانسته بودیم در آنها ادعایی داشته باشیم مانند دوومیدانی، قایقرانی، بسکتبال، والیبال و... و قهرمانی جهانی زنان ایران در ورزش های رزمی و... همه و همه نشان از جامعه ای امیدوار و پرنشاط دارد که البته از یک ملت منتظر حضرت مهدی(عج) هم جز این انتظار نمی رود که همه این شور و نشاط همواره در پای صندوق های رای و یا در راهپیمایی های عظیم و میلیونی در زیر برف و باران باهمه داشته ها از زن و بچه و جوان و پیرمرد و پیرزن و معلول و جانباز و... نمود یافته است.
از همین روست که مقام معظم رهبری در خطبه های نمازجمعه 14 بهمن خودشان درباره ابعاد جنگ روانی دشمن فرمودند: «... برخی سعی دارند القا کنند در کشور بحران وجود دارد، اما کدام بحران؟ همه کارهای گوناگون با همکاری دستگاه های مختلف در کشور در حال انجام است و امنیت کامل به توفیق پروردگار وجود دارد...»
اما متاسفانه یکی از موتیف های اصلی آثار جشنواره سی ام فیلم فجر القای وجود نوعی بحران در جامعه ایران، میان خانواده ها و در میان اقشار مختلف اجتماع بود.
- در فیلم «تلفن همراه رئیس جمهور» ساخته علی عطشانی، جامعه به شدت دچار مشکلات و معضلات مختلف نشان داده می شود. این معضلات از طریق سیم کارت تلفن همراه رئیس جمهور (که اشتباها در اختیار یک فرد عادی قرار گرفته) بازگو می شود و در کنار طرح برخی مسائل خاص و سوالاتی که به نظر می آید فقط برای قشر بسیار محدودی از مرفهین مطرح باشد (همچون چرایی پیشرفت در علوم هسته ای)، به نوعی القائات رسانه های بیگانه را تکرار می نماید. نمایش درگیری های خیابانی، عصبیت مردم و دست به یقه شدن آنها که مدام به چشم همان فرد صاحب سیم کارت تلفن همراه رئیس جمهور می آید، نشانه های آشکار دیگر از نمایش بحران در جامعه است. دیوانه و مجنون شدن فرد یاد شده در برابر آنچه از مشکلات مردم می شنود و می بیند، پایان تلخی بر این تراژدی محسوب می شود. ضمن اینکه جامعه به گونه ای تصویر می شود که هیچ کس حاضر نیست به دیگری کوچک ترین کمکی نماید.
- در فیلم «گشت ارشاد» بحران یاد شده توسط نهادهای انتظامی ایجاد شده که گروهی 3نفره به عنوان بدل آنها عمل می کنند و ظاهرا فیلمساز تلاش دارد تا رفتار و کنش آن گروه بدلی را جدای از نیروهای انتظامی و بسیج نشان دهد ولی نشانه های بسیاری این دو پدیده اصل و بدل را مشابه یکدیگر جلوه داده و عملکردشان را یکسان نشان می دهد.
- از برخورد آشنای افرادی که با این گروه برخورد می کنند گرفته (که گویی بارها و بارها سابقه چنین برخوردهایی را داشته اند) تا ارتباط نیم بند گروه بدلی با بسیج و نیروی انتظامی (که اسلحه واقعی یکی از این افراد و اینکه آن را از سرهنگ نیروی انتظامی گرفته کاملا بر آن ارتباط تاکید دارد) و تا برخورد مستقیم نیروی انتظامی با یکی از افراد گروه در پارک که این بار در کسوت یک جوان با دختری صحبت می کند و ماجرا به تجمع مردم و صدور بیانیه در باب تکریم حقوق شهروندی و رابطه آزاد دختر و پسر و در نتیجه محکومیت نیروی انتظامی و البته روابط سنتی ایرانی و اسلامی می انجامد.
ادامه دارد