بسم الله الرحمن الرحیم

خطبه شماره 26

جلسه اول                                     12/10/90

اِنَّ اللّهَ = البته خداوند                        بَعَثَ = مبعوث کرد           

مُحمّداً = صلی الله علیه و آل محمد (ص)           نذیراً  = ترساننده    

لِلعالمین = برای جهانیان                     وَ اَمنیاً= امین بود        

عَلَی التَّنزیل = بر وحی ها و آیات الهی     وَ اَنتُم = و شما       

مَعشَرَ العَرَبِ  = گروه عرب       عَلی شَرِّدینٍ = در بدترین دین(شرکت و بت پرستی)

فی شَرِّ دارٍ  = و در بدترین جامعه و محیط بودید          مُنیخَوُن = اقامت نموده بودید         

بَینَ حِجارهٍ = بین سنگها                    خُشنٍ = سخت

وَ حَیّاتٍ = مارهای                           صُمٍّ = کرو نانجیب  

تفسیر :

 


محمد (ص) خاتم پیامبران حیات بخش اصول و قوانین سازنده انسانی و روشنگر راه ورود انسانها بر حیات معقول به منزله وجدان پاک همه افراد و جوامع بشری در گذرگاه تاریخ برای همیشه می باشد به همین جهت دامنه تبلیغ حضرت مربوط به چهار چوب محیط آن دوران نمی شود بلکه انسانهایی که حضرت تربیت کرده است انسانهای رشد یافته تمامی قرون و اعصار محسوب میشوند همچون علی (ع) که پرورش یافته مکتب پیامبر (ص) از نظر شایستگی و دارا بودن همه عظمت ها تلقی می شود لذا چنین انسانی می تواند روشنگر الگوها و معیارهای حیات معقول در هر جامعه و دورانی بوده باشد و چنین انسانهایی را فقط مکتب اسلام پرورش داده و می دهد چه در حیات پیامبر اکرم (ص) و چه بعد از حضرت

چند آیه در مورد عمومی بودن رسالت پیامبر اسلام بر همه جهانیان :

وَ ما اَرسَلناکَ اِلّا کافَّهً لِلنّاسِ بشیراً و نذیراً          سوره السباء آیه 28

و ما ترا نفرستادیم مگر برای بشارت و تهدید همه انسانها

وَ ما اَرسَلناکَ لِلنّاسِ رَسولاً وَ کَفی بِاللهِ شهیداً               سوره نساء آیه 79

و ترا بر همه مردم رسول فرستادیم و شهادت خداوندی بر این امر کفایت می کند معنای            « انداز » تهدید و معنای « بشیر » مژده دادن است و تبلیغ شامل هر دو مفهوم می باشد . نتیجه ای که از این آیات گرفته می شود ابدیت دین اسلام و عمومیت رسالت پیامبر (ص) می باشد .

و شما طایفه عرب دارای بدترین دین در بدترین جامعه بودید .

برای اینکه عرب قبل از اسلام و بعد از اسلام را و جامعه عرب را بشناسیم باید اصول تمدنها را کمی مرور کنیم . باید بدانیم که تمدنها و فرهنگها با کار و کوشش و هدف گیری انسانها بوجود آمده است و تحقیق درباره آنها می تواند به خواسته های اصلی و فرعی ما کمک نماید و باید انسان هر زمان را بشناسیم تا تمدن و فرهنگ همان زمان را بشناسیم چرا که این انسان است که تمدنها را بوجود می آورد .

تمدن به معنای حقیقی عبارتست از تشکل انسانها با روابط عالی و اشتراک همه افراد و گروه های جامعه در پیشبرد اهداف مادی و معنوی آن که در هر جامعه ای افراد بسیار اندکی آن جامعه  را شکوفا کرده اند و گرنه اکثریت قریب به اتفاق جوامع با اصل منفی « من هستم » پس « تو نیستی » یا هستی تو مشروط بر آن است که من آنرا بخواهم ناشی شده است جامعه را از انسان محوری به خود محوری سقوط داده اند و آیات فراوانی در قرآن مجید در این باره وجود دارد که اساسی ترین علت فنا و نابودی جوامع و تمدنها ظلم و تعدی معرفی می کند بعنوان نمونه

وَ ما کُنّا مُهلِکِی القُری اِلّا وَ اَهلُها ظالِمُونَ           سوره قصص آیه 59

و ما هلاک کننده جوامع نبودیم مگر اینکه مردم آن جوامع ستمکاران بودند .

وَ لَقَد اَهکَلناَ القُرونَ مِن قَبلِکُم لَمّا ظَلَمُو      سوره یونس آیه 13

ما بطور قطع جوامعی را در گذرگاه قرون پیش از شما به جهت آنکه ستم کردند نابود نمودیم .

بعضی احساس می کنند ظلم یعنی فقط کشتن و مظلوم یعنی کشته شدن در صورتیکه ظلم عبارتست از محروم ساختن فرد یا یک جامعه از معاش و از محصول دسترنج خود ، ظلم یعنی تعدی به قانون حیات معقول ( انواع ظلم )

1- تعدی بر ندای وجدان ظلم بر خویشتن است .

2- زیر بار زور رفتن ظلم بر خویشتن است .

3- کاستن از ارزش کار ، ظلم بر شخص است .

4- بوجود آوردن شرایطی که انسان از حق خود بگذرد ظلم بر فرد است .

5- ایجاد خفقان و رکود فکری ظلم بر جامعه است .

6- مزاحمت بر آزادی دیگران ( آزادی به معنای واقعی ) ظلم به شخص است .

7- تعدی بر شخصیت دیگران ظلم است .

8- عرضه کردن خود بر جامعه برای مدیریت شخصی بدون کفایت ظلم است .

و به طور کلی مفهوم ضد عدالت ظلم است و معنای عدالت رفتار مطابق قانون است و انحراف از قانون بطور کلی ظلم است .

اَلملکُ یَدومُ عَلَی الکُفر وَ لا یَدومُ عَلَیُّ الظلم

اداره جامعه با کفر می تواند دوام داشته باشد ولی با ظلم امکان پذیر نیست .

و این همه ظلم و بیدادگری در تمدن و انسانهای عرب پیش از اسلام رایج بود آنهمه ظلم ها و بیدادگری ها در عرب آن روز که علی (ع) توضیح می فرمایند امروزه به شکل مدرن در جوامع گوناگون بالاخص در جوامع غربی با مدلی دیگر به نام تمدن با قدرت پرستی به رخ بشریت کشیده می شود .

خودخواهی تعدیل یافته به وسیله وجدان آزاد می تواند همه جوامع را از تمدن صحیح بهره مند کند که پیامبر اکرم (ص) به همین جهت مبعوث شدند .