بسم الله الرحمن الرحیم

بقیه خطبه شماره 24

جلسه هشتم                                    2/8/90

وَلعَمری = به جانم قسم                      ما عَلَیَّ = در من نیست        

مِن قتالٍ = درباره جنگیدن                  مَن خالَفَ  = با کسی که مخالف است

اَلحَقَّ  = با حق                               وَ خاَبَط = بیراهه می رود      

اَلغَّیَ = در ضلالت                           مِن ادهانٍ = از چاپلوسی     

و لا  = و نه                                 ایهانِ = سستی کردن   

فَاتَقّواللّه = از خدا بترسید و تقوی داشته باشید      عِبادَاللّه = ای بندگان خدا       

وَ فرّو = و فرار کنید ( از عذاب )          اِلَی اللّهِ = به سوی خداوند

مَنِ اللّهِ = از خداوند                           

 

تفسیر :

در این خطبه علی (ع) سخن جامع بیان فرموده است : جهاد با مخالفان و اطاعت مردم از خداوند و رسیدن به ترقی در آن اطاعت و برای تضمینی وصول به کمال دعوت می نماید .

گروهی از اسلام نشناسان سست عنصر امیرالمومنین را از جنگ با جرثومه های فساد که جز ضدیت با حق و غوطه ور شدن در گمراهی کاری دیگر نداشتند توصیه می کردند که خواسته های آن تبهکاران را برآورد و با آنان سازش نماید . اینان چه کسی را مخاطب قرار داده بودند ؟ کسی که پیامبر درباره او فرمود :

یا عَلِیُّ اَنتَ مِنّیِ بِمَِنزِلَهِ هارُونَ مِن موسی اِلّا اَنَّهُ لا نَبِیَّ بَعدی 

ای علی نسبت تو با من نسبت هارون با موسی است جز اینکه پس از من پیامبری نیست .


چه تبهکاران نادانی بودند که اینمقدار درک نداشتند که ردیف ابراهیم و ابراهیمیان غیر از ردیف فرعون و فرعونیان است خفاشانی که روشنایی را از تاریکی تشخیص نمی دادند .

احمقانی که راه اندیشه و تعقل را بر پیشتازان عقلانی تاریخ نشان می دادند درندگانی که تجلی گاه حکمت الهی را درس زمامداری تعلیم میفرمودند :

خدایا ، چشم باز و گوش باز و این عما             حیرتم از چشم بندی خدا

آخر چرا عده ای تاریخ سرگذشت بشری را با عبرت گیری بررسی نمی کنند ؟ اینان کسانی بودند که زمانی آمدند و زندگی کردند در حالیکه به شماره نفسهای مظلومان و بینوایان لعنت برخود اندوختند اینان گرگانی بودند که در چنگال گرگانی بدتر از خود متلاشی گشتند و مجسمه های پلید و شیطانی خود را در گذرگاه تاریخ نصب نمودند و مردم بدترین ناشرها را به مخاطب خود نسبت می دهند .

ای بندگان خدا برای خدا تقوی بورزید و از خدا به سوی خدا فرار کنید اگر مسیر آدمی در مسیر انالیه و انا الیه راجعون ( همه ما از آن خدائیم و همه به سوی او بر می گردیم ) آگاهانه و هشیارانه و هدف گیرانه باشد هر قدمی که بر می دارد مرحله ای از رشد را طی می کند و اگر این مسیر ناآگاهانه طی شود از مزایای کمال محروم و سرمایه هستی تباه و خسارتی که در این مسیر گریبانگیر او خواهد بود جبران نخواهد پذیرفت اگر این حرکت و سیر رو به سقوط و تباهی باشد نکبت و شقاوت ابدی را بر خود خریده است و در هر دو حال سیر کنندگان باید بدانند که فرار از حیطه سلطه خداوندی امکان پذیر است . اگر بخواهند سیر نزولی کنند به شقاوتی دچار خواهند شد که مطابق مشیت الهی معلول حرکت تبهکارانه آنان هست پس آنانکه از دستورات الهی گریخته اند پایان حرکت آنان مشیت الهی است و اگر حرکت در مسیر انالله و انا الیه راجعون با هشیاری و کمال جویی انجام بگیرد این حرکت از خدا به سوی خدا و در قلمرو خداوندی و در ایام خداوندی تحقق می پذیرد در سوره ذاریات آیه 50 خداوند تبارک و تعالی می فرماید :

فَفِّر و الَی اللهِ اِنّی لَکُم مِنهُ نَذیرٌ مُبینٌ

به سوی خداوند فرار کنید ( پناهنده شوید ) من برای شما ابلاغ کننده ای آشکار هستم ) این گریز از خدا به سوی خدا باین معنا است که آنانکه به جهت مخالفت با تعهد الهی و نادیده گرفتن مسئولیت های ناشی از تکالیف انسانی احساس سقوط می کنند برای جبران سقوط و تباهی خود پناهگاهی جز خدا ندارند و باید به او پناهنده شوند یک احتمال دیگر این است که هر آنچه که مربوط به مشیت و اراده خداوندی است و شما درباره آن در ابهام یا وحشتید برای حل و بدست آورن آن بخداوند پناهنده شوید .